Norveç paradoksu: İçeride çevreci, dışarıda petrol ihracatçısı
Norveç, elektriğinin neredeyse tamamını yenilenebilir kaynaklardan ürettiği için dünyanın en çevreci ülkelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Şehirlerinde bisikletler, yayalarla sessizce sokakları paylaşıyor. Norveç yollarındaki her on yeni otomobilden dokuzu elektrikle çalışıyor.
Ayrıca 35 yıl önce, şirketlerin saldıkları her ton sera gazı için ücret ödemesini öngören karbon vergilerini uygulamaya koyan ilk ülkelerden biri olmuştu.
Buna karşın Norveç, kirletici fosil yakıtların – gaz ve petrol – üretimini artırıyor.
Ancak bunları yurt içinde kullanmak yerine büyük ölçekte ihraç ederek devasa gelirler elde ediyor.
Nitekim ülkenin geleceği, içeride caydırmaya çalıştığı bu yakıtların kullanımına ayrılmaz biçimde bağlı.
İçeride karbonsuzlaşma ile küresel ölçekte büyük bir fosil yakıt ihracatçısı olma rolü arasındaki bu çelişkiye “Norveç paradoksu” adı veriliyor ve bu durum yıllardır yoğun bir siyasi ve toplumsal tartışmaya yol açıyor.
Petrol ihracatı rekor kırdı
Norveç İstatistik Kurumu, Nisan ayında ham petrol ihracatında rekor bir artış bildirdi. İhracat değeri 61,4 milyar NOK’a (6,95 milyar ABD doları) ulaşarak geçen yılın Nisan ayına göre %86 daha yüksek ve rekor seviyeye çıktı. Bunda en önemli etken, Nisan ayında Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşan ortalama petrol fiyatındaki keskin artıştı. Norveç İstatistik Kurumu Kıdemli Danışmanı Jan Olav Rørhus’a göre, fiyat faktörü rekor ihracat gelirinin ana itici gücüydü. Petrol ihracatındaki artış, Norveç’in Avrupa’ya önemli bir enerji tedarikçisi olarak önemini pekiştiriyor. Jeopolitik istikrarsızlık, Orta Doğu lojistiğindeki aksamalar ve piyasanın deniz yollarına olan yüksek hassasiyeti göz önüne alındığında, Norveç petrolü, nispeten istikrarlı bir Kuzey Avrupa tedarik kaynağı olarak ek stratejik değer kazanıyor. Tanker piyasası için, rekor ihracat fiyatları mutlaka fiziksel hacimlerde orantılı bir artış anlamına gelmiyor. Bununla birlikte, güçlü fiyat ortamı, ihracat altyapısı, açık deniz üretimi ve deniz lojistiğindeki faaliyetleri destekliyor. Norveç’in petrol arzı, bölgenin enerji güvenliğinin önemli bir unsuru olmaya devam ediyor.
Veriler, uzun vadeli karbonsuzlaştırma gündemine rağmen Kuzey Denizi petrolünün yüksek ticari önemini koruduğunu doğruluyor. Norveç için hidrokarbon ihracatı, mali sürdürülebilirlik ve enerji geçişi için finansman kaynağı olmaya devam ediyor. Norveç İstatistik Kurumu / Statistisk sentralbyrå, 1876 yılında kurulan Norveç’in ulusal istatistik kurumudur. Norveç Maliye Bakanlığı’na bağlı bir devlet kurumudur ve ülkenin resmi istatistiklerinden sorumludur.
*:Türk Atasözü
